W związku z obchodami 100 lecia miasta Gdyni, planujemy by obszar tematyczny przyjętych zagadnień koncentrował się na osiągnięciach, zmianach, celach przyjętych w strategiach rozwoju nauk humanistycznych i nauk interdyscyplinarnych w Polsce i na świecie w ostatnich 100. latach. Zaplanowaliśmy realizację szerokiej panoramy zagadnień by zachęcić do rozmowy o tym, że ludzkość nie zginie.
I będą to między innymi następujące propozycje:
8.05.2026 piątek 18:00 – 19:30 Cafe Księgarnia Vademecum Temat: Czy świat znika, gdy zamykasz oczy? Roman Ingarden kontra Edmund Husserl.
Czy rzeczywistość istnieje niezależnie od nas, czy jest tylko wytworem naszej świadomości? To nie jest wyłącznie pytanie z filmu science- fiction, ale sedno jednego z największych sporów w filozofii XX wieku. Roman Ingarden, wybitny polski fenomenolog, wypowiedział intelektualną wojnę swojemu mistrzowi, Edmundowi Husserlowi. Husserl twierdził, że świat jest wkonstytuowany przez nasz umysł. Ingarden walczył o to by udowodnić, że świat jest realny i niezależny od tego, czy istnieją świadome podmioty.
Prowadzenie Adam Jank
14.05.2026 czwartek 18:00 – 19:30 Cafe Księgarnia Vademecum Temat: Na antypodach nauki- Bronisław Malinowski.
Bronisław Malinowski to jeden z najwybitniejszych i rozpoznawalnych polskich antropologów, etnografów. Porozmawiamy o osiągnięciach i kontrowersjach metodologicznych.
Gość:
prof. dr hab. Waldemar Kuligowski – profesor zwyczajny nauk humanistycznych, wykładowca, badacz, eseista i publicysta. Kierownik Zakładu Antropologii Kulturowej UAM w Poznaniu, profesor wizytujący Uniwersytetu Gdańskiego i Masaryk University w Brnie.
25.05.2026 poniedziałek 18:00 – 19:30 Cafe Księgarnia Vademecum Temat: Myślenie o kulturach: od izolacji do interakcji.
Od myślenia o kulturach z perspektywy ich esencji, tożsamości, tego, co w nich niezmienne, do badania kultur w interakcji, w zmianie, we wzajemnym oddziaływaniu i przenikaniu
Przykład:
– teoretyczny (klasyczny model filozofii kultury od Herdera a model międzykulturowy Forneta-Betnacourta).
– historyczno-filozoficzny: klasyczne ujęcie Renesansu (Burckhardt) a Renesans jako efekt wielorakich interakcji między światem chrześcijańskim, arabskim i żydowskim (Goody)
– historyczny: podważenie wizji świata starożytnego i średniowiecznego jako statycznego w opozycji do dynamicznej nowoczesności (Frankopan).
Gość:
dr hab. Iwona Krupecka – historyczka filozofii, adiunktka w Instytucie Filozofii Uniwersytetu Gdańskiego.
02.06.2026 wtorek 18:00 – 19:30 Teatr Gdynia Główna Temat: Optymizm apokaliptyczny i nadzieja radykalna.
W obliczu narastającego chaosu, rosnących napięć i katastroficznych zjawisk, zarówno naturalnych, jaki obserwowanych w społeczeństwach ludzkich prof. Andrzej Leder wprowadza koncepcje optymizmu apokaliptycznego i radykalnej nadziei, aby pomóc nam sformułować zarys odpowiedzi. Optymizm apokaliptyczny próbuje postrzegać przyszłość z założeniem, że nastąpią katastrofalne wydarzenia. Radykalna nadzieja definiuje postawę wobec przyszłości, której tak naprawdę nie znamy.
Słowa kluczowe: optymizm apokaliptyczny, radykalna nadzieja, przyszłość, postawa etyczna.
Gość:
prof. dr hab. Andrzej Leder- filozof, urodzony w 1960 roku, profesor, członek Rady Naukowej w Instytucie Filozofii i Socjologii PAN. Praktykuje też psychoterapię.
15.06.2026 poniedziałek 18:00 – 19:30 Cafe Księgarnia Vademecum Temat: O tym jak sztuczna inteligencja zmienia najciekawszą profesję na świecie.
O autorytecie algorytmicznym oraz szkoleniu sztucznej inteligencji i treściach nie do odróżnienia od dzieł dziennikarzy. O inwazji „obcych” na jedną z najbardziej pasjonujących profesji, pożytkach teorii ludowych i teorii spiskowych. Także o tym, czym jest prawda sztucznej inteligencji. Wreszcie o przyszłości, oporze algorytmicznym i sensie wykonywania zawodu dziennikarza na świecie i w Polsce.
Gość:
prof. dr hab. Jan Kreft- kierownik Katedry informatyki w Zarządzaniu Politechnika Gdańska. W latach 2013-02019 profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego.
29.06.2026 poniedziałek 18:00 – 19:30 Cafe Księgarnia Vademecum Temat: Duchowość celtycka- starożytne, średniowieczne przekazy i kwestia ekologiczna.
O magii natury i nowym, inspirującym podejściu do kwestii ekologicznych, opierającym się na harmonii między człowiekiem a środowiskiem. Podstawową cechą duchowości celtyckiej jest holistyczne podejście do całego kosmosu, skoncentrowane na stworzeniu. Docenianie każdego elementu otaczającego świata– którego częścią jest człowiek– prowadzi do harmonijnego współistnienia ludzkości i natury.
Gość:
dr hab. Bożena Gierek- absolwentka Uniwersytetu Jagiellońskiego (Instytutu Religioznawstwa) w Krakowie oraz Akademii Ekonomicznej w Krakowie.
17.07.2026 piątek godz: 17:30- 19:00 Cafe Księgarnia Vademecum Temat: Filozofia i psychologia- punkty styczne.
O punktach stycznych i filozofach- psychologach, którzy na zawsze zmienili myślenie o świecie i miejscu człowieka w nim. Bohaterami spotkania będą: John Dewey, Edmund Husserl, Carl Gustav Jung i B.F. Skinner.
Gość:
Marcin Wróbel z wykładem na Festiwalu Globaltica
Miejsce: Wozownia / Park Kolibki
04.08.2026 wtorek godz: 18:00- 19:30 Cafe Księgarnia Vademecum Temat: W cieniu Aleksandrii– życie codzienne w Egipcie grecko- rzymskim.
W okresie grecko- rzymskim Aleksandria bywała nazywana stolicą świata. Podczas spotkania posłuchamy niewątpliwie fascynującej opowieści o dokonaniach Polsko- Egipskiej Misji Konserwatorskiej Marina el- Alamein. Polscy naukowcy prowadzą tam od wielu lat badania architektoniczne i archeologiczne.
Gość:
dr Grażyna bąkowska- Czerner z IPSC UJ
30.08.2026 niedziela godz: 16:30- 18:00 Muzeum Miasta Gdyni / Festiwal Miasto Słowa NLG Temat: Od kajdan do grantów. Polskie badaczki i badacze Syberii (1864-2022).
Jak zmieniały się warunki prowadzenia badań- od nauki „w kajdanach” po naukę instytucjonalną. Posłuchamy nie tylko o odkryciach naukowych, lecz także o ludziach i długim trwaniu polskiej obecności badawczej na Syberii.
Gość:
dr hab. Zbigniew Szmyt z Istytutu Etnologii i Antropologii UAM
04.09.2026 piątek godz: 18:00- 19:30 Cafe Księgarnia Vademecum Temat: Czy ma znaczenie, że moim terapeutą jest AI?
O perspektywach i ograniczeniach wykorzystania sztucznej inteligencji w psychoterapii. Dlaczego pomocy szukamy u AI i co na ten temat mówią naukowcy.
Gość:
dr Jędrzej Grodniewicz z Centrum Kopernika Badań Interdyscyplinarnych UJ
23.09.2026 środa godz: 18:00- 19:30 Cafe Księgarnia Vademecum Temat: O moralnej ocenie sztuki.
O tym czy stosowanie kryteriów moralnych do oceny dzieła sztuki jest zasadne. Czy wady moralne dzieła moga stanowić jego wadę estetyczną a cnoty moralne zaletę estetyczną?
Gość:
dr Monika Bokiec z UG
